Γιατί οι άνθρωποι ζηλεύουν;

Από τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού το γονεϊκό μοντέλο μπορεί να διαμορφώσει το βίωμα αλλά και την έκφραση της ζήλιας.

Μέσα στην οικογένεια αναπτύσσεται η πρώτη αντιπαλότητα του ατόμου: Συνήθως τα παιδιά συναγωνίζονται μεταξύ τους για την προσοχή, την αναγνώριση και την αγάπη από τους γονείς τους και νομίζουν ότι ο αδελφός ή η αδελφή αντιμετωπίζεται καλύτερα, εν αντιθέσει με τα ίδια.

Ανάλογα συναισθήματα φέρουν τα παιδιά μέχρι την ενηλικίωσή τους και συχνά οι ίδιοι οι γονείς τα ενισχύουν με παρατηρήσεις του τύπου «Γιατί να μην μπορούσε και το δικό μου παιδί να μπει στο πανεπιστήμιο;», με αποτέλεσμα να θυμώνουν όταν συμβαίνουν καλά πράγματα σε άλλους, επειδή απολαμβάνουν περισσότερη προσοχή, αναγνώριση, αγάπη.

Ένα συναίσθημα αρκετά σύνθετο, που περιβάλλεται από το φόβο, την ανασφάλεια, το άγχος, το θυμό και την απελπισία,με αποτέλεσμα να είναι ικανό να προκαλέσει στο άτομο μια έντονη ψυχοσωματική εμπειρία χωρίς να αναγνωρίζει τις καταστροφικές δυνατότητες που έχει για τις σχέσεις του και για τον ίδιο του τον εαυτό.

Επειδή ακριβώς η ζήλια είναι συνδυασμός σφοδρών συναισθημάτων, οδηγεί το άτομο σε μια συναισθηματική κατάσταση ανισορροπίας μεταξύ λογικής συναίσθησης και παράλογης.

Από μια πιο αθώα ματιά όλοι οι άνθρωποι έχουν ζηλέψει ή μπορεί να ζηλέψουν μια ιεραρχικά ανώτερη θέση, ένα σπίτι στην εξοχή, μια καλύτερη οικονομική κατάσταση που έχει κάποιος άλλος ή ακόμα να φαντασιωθούν να προκαλούν έναν καβγά για να εκδικηθούν αυτόν ή αυτή που τους έκλεψε την πολυπόθητη προαγωγή ή τον/την αγαπημένο/-η τους σύντροφο.

Η φαντασίωση, βέβαια, μιας βίαιης συμπεριφοράς είναι λογική και αναμενόμενη και μερικές φορές δρα καταπραϋντικά. Ωστόσο, θα λέγαμε πως η ψυχική κατάσταση ενός ατόμου που βλέπει να χάνει το σύντροφό του ή να υποψιάζεται ότι μπορεί και να απιστεί μπορεί να κορυφωθεί και να φτάσει σε ακραίες παθολογικές καταστάσεις.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός ατόμου που ζηλεύει;

Tα βασικά χαρακτηριστικά της ψυχοσύνθεσης του ατόμου που ζηλεύει είναι:

" O ελεγκτικός χαρακτήρας: Θέλει να έχει τον έλεγχο και να γνωρίζει πού βρίσκεται και τι κάνει ο/η σύντροφός του, ώστε να μπορέσει να βρει επιχειρήματα για να τον/την οδηγήσει να μην ξαναπάει ή για να δημιουργήσει ενοχές.

" Η ανασφάλεια: Τις περισσότερες φορές είναι από τους ανθρώπους που υπερτονίζουν τα δικά τους πνευματικά ή σωματικά χαρίσματα -είτε υπάρχουν είτε όχι- κάνοντας τον/τη σύντροφό τους ή όσους συναναστρέφονται να φαίνονται «λίγοι» και ανίκανοι.

" Ο χειριστικός χαρακτήρας: Μιλάμε για έναν άνθρωπο που υποφέρει και κάθε φορά που νιώθει ότι δεν μπορεί να επιβληθεί στον/στη σύντροφό του, προσπαθώντας να επινοήσει τρόπους έτσι ώστε να ανακτήσει το χαμένο έλεγχο.

" Ο κτητικός χαρακτήρας: Συμπεριφέρεται στον/στη σύντροφο με τρόπο σαν να είναι κτήμα του, ώστε σταδιακά να πείσει και τον άλλο γι' αυτή την ταυτότητά του.