Δυσλεξία: Συμπτώματα και Αίτια

Πολλοί από τους πλέον διάσημους εφευρέτες, καλλιτέχνες και επιτυχημένους επιχειρηματίες και πολιτικούς αναφέρεται ότι ήταν και είναι δυσλεξικοί. Πόσο πραγματικά ισχύει αυτό; Μήπως οφείλεται σε βιολογική υπεροχή των δυσλεξικών εγκεφάλων;

Πράγματι, πρόκειται για μια τεκμηριωμένη αλήθεια, αφού η Δυσλεξία είναι το  κοινό χαρακτηριστικό  των εφευρετών Αϊνστάιν, Έντισον, των ηγετών Κέννεντυ,  Ουάσιγκτον, Τσόρτσιλ, των φημισμένων καλλιτεχνών Λεονάρδο Ντα Βίντσι,  Γ. Ντίσνεϊ,  Πικάσο, Τομ Κρουζ,  Σ. Σταλόνε,  Τζον Λένον,  και  μεγαλοεπιχειρηματιών, π.χ.  Μπιλ Γκεϊτς.
Πρόσφατη (2008) έρευνα του BBC της Αγγλίας  με 17.000 αυτοδημιούργητους εκατομμυριούχους, βρήκε ότι το  40%  είναι δυσλεξικοί, δηλαδή οι διάσημοι και επιτυχημένοι δυσλεξικοί είναι 8 φορές περισσότεροι, απ’ ότι θα περιμέναμε, αφού οι δυσλεξικοί είναι περίπου το 5% του πληθυσμού. 

Τι είναι η δυσλεξία; 
-Η δυσλεξία είναι θείο δώρο, μόνον όταν γνωρίζουμε την ύπαρξή της και την αντιμετωπίζουμε έγκαιρα και σωστά. Αντίθετα, η άγνοια χειροτερεύει την ειδική μαθησιακή δυσκολία τους στα γραπτά, που συχνότατα  συνοδεύεται από διάσπασης προσοχής, παρορμητικότητα, υπερκινητικότητα  και από χαμηλή αυτοπεποίθηση. Τα αίτια της δυσλεξίας όπως και της πρωτογενούς διάσπαση προσοχής, είναι πάντοτε υποχρεωτικά βιολογικά, νευρολογικά και συχνά κληρονομικά, με  αναλογία 4  αγόρια προς  1  κορίτσι, διεθνώς.  Δηλαδή, ψυχο-περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορούν να βελτιώσουν ή να χειροτερέψουν την κατάσταση, αλλά ποτέ δεν μπορούν να προκαλέσουν ούτε τη δυσλεξία αλλά ούτε και την πρωτογενή διάσπαση προσοχής. Ο δυσλεξικός, γεννιέται δυσλεξικός.  

Πόσο παραπλανητική μπορεί να είναι η δυσλεξία; (Αόρατη Δυσκολία)
Η δυσλεξία είναι ιδιαίτερα κρυφή και παραπλανητική, γιατί δε φαίνεται στην καθημερινή   προφορική επικοινωνία αφού οι δυσλεξικοί μιλούν καθαρά και δεν παρουσιάζουν προβλήματα λόγου-ομιλίας. 

Ποια είναι η εικόνα του δυσλεξικού παιδιού που πρέπει να υποψιάσει τόσο τους γονείς όσο και τους εκπαιδευτικούς του;
Είναι συνήθως έξυπνος και προσπαθεί, όμως αντιμετωπίζει σοβαρά μαθησιακά προβλήματα, ειδικά στην ανάγνωση, στην ορθογραφία και γενικά στα γραπτά. Συνήθως δε διαβάζει για ευχαρίστηση εξωσχολικά βιβλία και μάλιστα φτάνει στο σημείο συχνά να αρνείται οποιαδήποτε δραστηριότητα που συμπεριλαμβάνει ανάγνωση ή γραφή.   Αποδίδει πολύ καλύτερα  στα προφορικά και στα μαθηματικά, ενώ υστερεί στα θεωρητικά, γλωσσικά μαθήματα και στα γραπτά. 

Σε τι διαφέρει  η δομή του δυσλεξικού εγκεφάλου;
Ο δυσλεξικός εγκέφαλος είναι διαφορετικά κατασκευασμένος και λειτουργεί διαφορετικά στα λεκτικά του και πλεονεκτικά στα οπτικά του κέντρα (Εικόνα 1 & 2). Σκέφτεται  περισσότερο με εικόνες  παρά με λέξεις. Άρα, λειτουργεί συντριπτικά ταχύτερα και αποτελεσματικότερα από τον κοινό εγκέφαλο.  Αποτέλεσμα αυτής της βιολογικής τους υπεροχής  είναι οι  δυσλεξικοί εφευρέτες, αλλά ταυτόχρονα και τα μαθησιακά προβλήματα, διότι το σημερινό  εκπαιδευτικό σύστημα βασίζεται στις λέξεις και όχι στις εικόνες.  Συχνά έχουν εξαιρετική λογική, εφευρετικότητα και ευφυΐα. 

ΜΗΠΩΣ  το  ΠΑΙΔΙ μας  ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ  πολλά από τα παρακάτω  Συμπτώματα;
           
               ΔΥΣΛΕΞΙΑ - Θείο Δώρο

Ειδική Μαθησιακή Δυσκολία στα Γραπτά
4  Αγόρια  προς  1  κορίτσι  -  Κυρίως κληρονομική
• Πολύ Αργή Ανάγνωση (με λάθη, ιδίως στις πρώτες τάξεις)
• Ανορθόγραφοι - Παραλείπουν Σημεία Στίξης και Τόνους
• Προβλήματα στα  Γραπτά
• Δυσκολία Μεταφοράς της Σκέψης στο Γραπτό
• Καλύτεροι στα Προφορικά από τα Γραπτά
• Καλύτεροι στα Πρακτικά, στα Κατασκευαστικά από τα Γλωσσικά, Φιλολογικά και Θεωρητικά
• Ακαλλιγραφία - Κακογραφία
• Δυσκολία στην Προπαίδεια - Αποστήθιση
• Διάσπαση Προσοχής – Αφηρημάδα, Ξεχασιάρης 
• Ανυπομονησία - Υπερκινητικότητα
• Προβλήματα Διαχείρισης Χρόνου, Συγχρονισμού
• Προβλήματα Οργάνωσης – Τσαπατσουλιά
• Εφευρετικοί, Σκέφτονται με Εικόνες


ΠΑΠΑΪΩΣΗΦ ΜΙΡΕΛΛΑ
Αναπτυξιακή  Ψυχολόγος, B.A., M.Sc.
Επιστημονική  Διευθύντρια ‘DyslexiaCenters-Pavlidis Method’ 
Ηρακλείου Κρήτης